#O-09

Systemy czujnikowe DFOS, DAS, oraz ultra-stabilne
źródła RIO Lasers

Jakub KORYCIŃSKI, Tomasz STAŃCZYK, Jakub BUTKIEWICZ

INTERLAB sp. z o. o., ul. Kosiarzy 37 paw. 20, 02-953 Warszawa

(DFOS - Distributed Fiber Optics Sensing, DAS – Distributer Acoustic Sensing).
Systemy wykorzystujące zwykłe kable telekomunikacyjne jako czujniki temperatury, odkształceń czy drgań akustycznych (długość nawet 100km) stały się popularnym narzędziem detekcji. Światłowodowy czujnik pożarowy w alpejskich tunelach samochodowych i kolejowych, to już standard. Podobny trend istnieje w obszarze monitoringu konstrukcji mostowych, wiaduktów czy innych budowli inżynieryjnych. Także nadzór ruchu wzdłuż granicy państwowej, ogrodzenia wokoło lotnisk, czy ruchu statków wzdłuż rurociągów i podmorskich kabli energetycznych jest dziś realizowany właśnie za pomocą ciągłych czujników światłowodowych (w tym wypadku DAS).
Sercem większości tych systemów są wyjątkowo stabilne lasery dostarczane przez RIO (blisko 80% rynku, część koncernu LUNA), lub przez firmę NKT Photonics (specjalizacja w rozwiązaniach dla platform wiertniczych). W wypadku RIO mamy do czynienia z mikroczipami ze specjalnie stabilizowaną diodą laserową, podczas gdy w wypadu NKT są to lasery włóknowe z aktywną stabilizacją piezo, która daje też możliwość przestrajania w wąskim zakresie widmowym.
Oczywiście pozyskanie dobrej jakości sygnału jest bardzo istotne, ale najistotniejsza jest jego analiza za pomocą specjalnych detektorów (opracowywanych często za pomocą AI), czyli oprogramowania umożliwiającego detekcję i identyfikację źródła sygnału, a następnie klasyfikację alarmów dla potrzeb centrum monitoringu.

Rys. 1. Przykładowe wzorce akustyczne charakterystyczne dla typowych zagrożeń gazociągów.
(materiały dydaktyczne LUNA – OptaSense)